Geer en Kees Zijderoute 2015: 14 Turpan / Tulufan, zondag 30 tot woensdag 2 september

Turpan wordt wel “het land van vuur” genoemd, naar de prachtige bergen hier. Ook wel “het pakhuis van wind” naar de sterke wind die er kan staan. ’s Zomers wordt het 40 graden en ’s winters -10 tot -15 graden.

Het is het laagste deel van heel China. Vlak ten zuiden van Turpan is een meer dat op 150 m ligt. Dat is het laagste punt van China.

Turpan geschiedenis (zie ook in algemeen Hfst China over Xinjian en de Oeigoeren)

In 108 n.Chr. wordt Turpan bewoond door boeren en handelaars van Indo-Europese afkomst die een bepaalde Indo-Perzische taal spreken. Wie in de Turkse oase de baas is, beheerst de noordelijke zijderoute. In de Han dynastie (206 v.Chr.- 220 n.Chr.) wisselt deze controle tussen de Xiongnu (=Hunnen) en de Chinezen. Tot in de 5^e eeuw is Jiaohe de hoofdstad van dit koninkrijk.

Het Boeddhistische huis van Qi regeert Turpan vanaf het begin van de 6^e eeuw. Tijdens de Noordelijke Wei-dynastie (Wei 386 – 534 n.Chr.) wordt Goacheng (Kharakhoja) de hoofdstad. In hun campagne om het westen te pacificeren vestigen de Chinezen een protectoraat om over de producten van de regio te waken: katoen, zout, alum= grondstof voor papier en druiven. Tijdens de Tang dynastie (6i8 – 907) introduceert China het maken van wijn.

Bij het desintegreren van de Noord Oeigoeren wordt in 840 het onafhankelijke Gaocheng koninkrijk gevestigd. Indo-Europese autochtonen worden door de Oeigoeren geabsorbeerd en er ontwikkelt zich een rijke, intellectuele, artistieke en religieuze Boeddhistische cultuur. Manicheïsten en Nestorianen leven in harmonie samen. Literatuur wordt in diverse talen vertaald. Deze bloei duurt tot in de 13^e eeuw de Mongolen komen. Na de dood van Genghis Khan wordt Turpan deel van het Chaghatai Khanaat dat als Uyguristan bekend is. In de 13^e eeuw noteert Marco Polo dat dit land graan en uitstekende wijn produceert en veel studenten in liberale kunsten heeft. Maar, zegt hij, ’s winters is de kou hier intenser dan nergens anders in de wereld.

Aan het eind van de 14e eeuw worden de Oeigoeren gedwongen zich tot de islam te bekeren, onder Tamerlane de Grote. Er is een periode van agressie van Turpan tegen de naburige oasis Hami. De Chinezen weigeren dan alle karavanen van Oeigoeren naar het oosten, naar Gansi en de Oeigoerse handelaren in Gansu worden verbannen. In de Ming dynastie (1368 – 1648) komen er weer betere verhoudingen, o.a. te zien aan het beroemde wit-blauwe Ming porselein.

De Islamitische bewoners van Turpan rebelleren tegen de overheersing van de Boeddhistische “Oirat” Mongolen. Een campagne in de Qing dynastie (1644 – 1912) tegen de “Oirats:”. In 1862 rebelleert Turpan tegen de Chinese garnizoenstroepen en sluit zich aan bij Yakus Beg’s revolutie. Het staat hier niet vermeld in de gids, maar het zal eindigen met dat Turpan onder China valt met behoud van gebruiken etc.

Maandag 31 augustus – woensdag 2 september

In de drie dagen Turpan bezoeken we twee dagen diverse ver-weg bezienswaardigheden met een taxi en een dag huren we een fiets voor dichtbij. Turpan en omgeving heeft veel te bieden.

Maandag 31 augustus

1. Atsana graven

Een begraafplaats voor keizerlijke doden en misschien ook gewone mensen uit Gaocheng (Kharakhoja) een vroegere stad 30 km ten ZO van Turpan. Ze zijn uit de Han en de Tang-dynastie en 500 jaar in gebruik geweest: 223 – 778 (Han 206 v.Chr.- 220 n.Chr., Tang die van 618 – 907). De lichamen en artefacten zijn door de droogte goed bewaard. Bij binnenkomst is er een beeldentuin met middenin een hoog beeld van een in elkaar verstrengelde man en vrouw die van onderen eindigen in in elkaar gedraaide slangen. Ze verbeelden Tuxi en Nuwa, keizer en keizerin en tegelijk broer en zus. Ze belichamen beiden grote deugden. Dit soort objecten worden in begrafenisrituelen veel gebruikt tijdens de Han dynastie .

Tuxi en Nuwa, die grote deugden vertegenwoordigen

In de grote grafvlakte zijn 3 opgegraven graven nog te bezichtigen. In alle drie ligt een echtpaar begraven. De eerste tombe lijkt de belangrijkste, hij is van generaal Zhang Xun en heeft tekeningen van de Jade, de Gouden, de Stenen en de Houten Man, die over de belangrijkste Confuciaanse deugden gaan. Bijvoorbeeld: je kunt water in een pot doen, maar als je er teveel in doet loopt hij over en breekt hij. Dus: wees matig en niet corrupt. Of een bundel gras die verbeeldt dat het paard veel meer zijn meester trouw is dan omgekeerd. Of een zijden draad en weefsel: door kleine dingen met velen te doen, kun je een sterk iets bouwen.

Ingang van een graf van de Atsana graven

tekening in het eerste graf: tekeningen van de Jade, de Gouden, de Stenen

en de Houten Man, die over de belangrijkste Confuciaanse deugden gaan.

De 2^e tombe bevat tekeningen uit het dagelijks leven: ganzen en eenden getekend. En in de 3^e liggen een man en een vrouw door de droogte heel goed gemummificeerd.

2. Het dorpje Huoyan Shan

Een dorpje waar we met de auto doorheen komen en even stoppen. We bezoeken voor het eerst een van de typische huizen: van boven is de muur zodanig gemaakt dat er steeds halfsteense openingen zijn in de muur zodat in de hitte de wind erdoor heen kan waaien, een grote binnenplaats en onder de grond ruimte om te wonen – voor de koude winters. Hier rijden we voor het eerst weg met druiven die we nog vaker die dag zullen krijgen; trossen rozijnen, die we op de binnenplaats zien hangen. Die open muren zien we later ook gebruikt worden om de druiven tot rozijnen te drogen.

De witte pit vrije druiven zijn tot in Beijing heel bekend uit deze streek.

een huis in aanbouw waar je de verdiepingen goed ziet

de binnenplaats

de bovenverdieping waar fruit wordt gedroogd

van dichtbij, een Oeigoerse vrouw

druiven hangen te drogen

kinderen overal

de moskee van het dorp

3. Gaochang (Kharakhoja)

Dit is een indrukwekkende ruïne van een oude stad 49 km ten ZO van Turpan. In de 2^e eeuw v.Chr. gebouwd als garnizoensstad, wordt het de hoofdstad van het koninkrijk Gaocheng onder de Han-Dynastie (206 v.Chr. – 220 n. Chr.). In de 7^e eeuw regeert het over 21 andere steden. Er worden veel Boeddhistische kloosters, tempels en religieuze gemeenschappen gesticht en de monnik Xuan Tan geeft hier een aantal maanden les te midden van schilderijen en beelden in Grieks-Boeddhistische Gandharan stijl. Dus toen al Griekse invloeden! Er is ook Confuciaanse college over de Chinese ethiek. In de 9^e eeuw vestigen de Oeigoeren het Kharakhoja koninkrijk, waarmee het Manicheïsme met elementen van het Boeddhisme en de Nestoriaanse godsdienst verweven wordt.

De stad bestaat uit 3 delen: een buitenplaats, een binnenplaats en een fort.

In de 14^e eeuw wordt de stad verwoest tijdens een oorlog van 40 jaar; anti-Boeddhistische gevoelens spelen daarbij een rol.

Wij zien niet veel van die rijke oude geschiedenis. Er resteert alleen hier en daar een muur en een restant van een tempel, een poort en woningen. Onderzoekers hebben hier prachtige fresco’s gevonden. Een Nestoriaanse kerk buiten de muren, een 6 voet hoog fresco van Mano, de stichter van het Manicheïsme. In de 8^e eeuw moet het hier een bloeiend centrum zijn geweest. Deze religie wordt rond 242 n.Chr. in Iran gebracht, maar door vijandigheid van het Zoroatrisme en later Christendom en Islam worden de aanhangers verdreven. De Manicheïsten vluchten oostwaarts, naar Samarkand en het manicheïsme is zo verder via de zijderoute naar het oosten gegaan; het assimileert Boeddhistische invloeden.

Wat wij zien zijn ruïnes van de stadsmuur en van tempels, huizen en het fort. We lopen langs de buitenmuur de hele stad rond. Dat is een prachtige wandeling van een km of vier waarbij we ervaren en ons verbazen over hoe groot de stad geweest is.

De buiten muur had een omtrek van 5,5 km.

de plattegrond van Gaocheng

de zuidpoort waar we beginnen

een indrukwekkend overzicht

een tempel met pagode

dit is het enige overblijfsel van een schildering die we zien

prachtige ruïnes

4. Het “scenic” dorp Tuyoq

Een oud dorpje op 70 km ten Oosten van Turpan. Het is in leem/zandsteen (adobe =?) gebouwd tegen de “Flaming Trees” te midden van wijngaarden. De oudste grotten van Turpan zijn hier te vinden, 4^e eeuw v.Chr.. een deel van het klooster hier is tijdens de aardbeving van 1916 in een kloof verdwenen. Er is een Oeigoerse legende over dit dorpje: 16 vrome moslims zoeken een schuilplaats in de grotten. Er gebeurt iets en de mannen moeten de macht van een veronderstelde godheid testen. Ze zien een grote zwarte kat waarvan ze direct weten dat het niet de echte god kan zijn. de veronderstelde god probeert de mannen te doden, maar ze vluchten de grotten van Tuyoq in. En een spin spint een dik web voor de opening om de grot te verbergen. Buiten houden 2 duiven de wacht. Daarna is een tocht naar Tuyoq “half zo heilig” als een pelgrimage neer Mekka, en dat wordt als een halve Hadji gezien. Op een afstand en binnen in is niets te zien.

Tuyoq is een mooi Oeigoers dorpje, heel oud. De grotten kun je prachtig zien liggen tegen en in de bergen.

We wandelen door het dorpje heen. Dwars erdoor loopt een heel helder stroompje. Op een binnenplaats drinken we thee, waar we automatisch ook zelfgebakken brood en heerlijke soep geserveerd krijgen. Een prachtig bezoek.

overzicht van Tuyoq met de uitgehakte rotsen tegen de bergen

de moskee

huizen in het dorp

binnenplaats: een hele familie

we krijgen thee geschonken; er zijn schaaltjes met rozijnen bij

de familie zit op de bank en drinkt thee

brood komt uit de oven; wij krijgen het warm geserveerd

het brood in de oven

5. Bezeklik duizend Boeddha grotten

Boven de Murtuk rivier liggen 56 km ten oosten van Turpan in de Flaming Mountains 67 grotten die gedurende de Noordelijke en Zuidelijke dynastieën (420 – 589, na de Wei dynastie dus) tot de Yuan dynastie (1279 – 1369) zijn uitgehouwen.

Het is in die tijd een belangrijk Boeddhistisch centrum van eredienst, met een klooster in de vallei. Sommige tempels zijn in de rotsen uitgehakt, andere zijn van zongedroogde stenen gemaakt, wat uniek is (vgl. Emin minaret). We zien de resten van 1000 Boeddha’s op het plafond geschilderd. En er is een legende van Jatake en Nidana die vertelt van Sate (=?) die Boeddha vol respect zijn vorige leven geeft en zo de weg naar de hemel bereidt.

Onderzoekers hebben portretten van Boeddha uit verschillende periodes gevonden en figuren van buitenlanders die giften aan Boeddha komen brengen van Indische prinsen, Brahmanen, Perzen en een ‘vreemdeling met rood haar en blauwe ogen’. Heel veel figuren en schilderingen zijn door de onderzoekers meegenomen en verder is in de 2^e WO veel vernield. Er is heel weinig te zien, maar de site is mooi.

Overzicht van de Bezeklik grotten

een van de weinige grotten waar een gaaf stukje

van de 1000 Boeddha’s te zien is

6. Brandende bergen/ Flaming Mountains

Dit is voor ons geen speciale bezoekplaats zoals in de gids staat aangekondigd. We zien bij onze tocht heel uitgebreid de bergen, die de kleur van vlammen hebben. Geweldig, geen wonder dat er bussen stoppen om hordes mensen uit te laten. Wij zien ze in die zin niet op z’n mooist, dat het alle dagen bewolkt is. Maar het is prachtig.

Flaming Mountains

Dinsdag 1 september

7. Het dorpje Dafangsi

Hier komen we door tijdens een fietstochtje. Leuk dorpje, weer geheel tussen de druivenranken. We zien het hele proces van druiven plukken tot en met in manden doen of drogen tot rozijnen. Zien hier bij een in aanbouw zijnde woning hoe de druiven opgehangen worden om tot rozijnen te worden verwerkt. Verder mogen we ook het ondergrondse verblijf voor de winter bekijken. Ja je hebt wat nodig bij een klimaat in de zomer temperaturen van + 40 graden C en ’s winters sneeuw en min 10 a 20 graden met uitschieters naar min 40.

En het snoeien van de druivenranken als de pluk voorbij is.

veld met druivenranken

het plukken van de druiven

prachtige rijpe pitloze trossen

het drogen van de druiven op de bovenverdieping

druiven veld vanuit een bovenverdieping gezien

het drogen van druiven op straat: dit worden rozijnen

in mandjes voor de verkoop

na de oogst worden de ranken gesnoeid

druiven mee op de fiets

Kees heeft een herenfiets; het lijken trommelremmen

maar het zijn gewone knijpremmen

8. De Emin Minaret

Twee km ten oosten van Turpan ligt deze moskee. Hij heeft met 44 m de hoogste toren van de zijderoute (in China waarschijnlijk) en is gebouwd in 1777/78. Het bijzondere aan de ronde toren is dat hij van zongedroogde stenen is gemaakt, niet gebakken dus. De patronen in de minaret zijn heel knap uitgevoerd, hier moeten heel goede vakmensen aan hebben gewerkt.

De moskee ernaast heeft een mooi houten plafond.

Hierna brengen we de fietsen terug en lunch in John’s café.

de Emin Minaret

de Emin Minaret ingezoomd

9. Turpan Museum

Het museum geeft de geschiedenis van Turpan en omgeving met allerlei artefacten prachtig weer. De vele koninkrijken en volken die geregeerd hebben. Het vroegst is de bronstijd – 8^e toen 7^e eeuw v.Chr. – toen er al het Gushi koninkrijk was .Leuk is dat van de steden Jiaoche en Gaocheng bij de artefacten ook grote foto’s van hoe de ruïnes nu zijn staan. En die herkennen we. Nu zie je wat daar allemaal gevonden is.

het Turpan museum met duidelijk Islamitische, niet-Chinese

architectuur; elementen van Caïro zien we,

is dit Oeigoerse architectuur?

leuk om in het museum de stad van Jiaohe te zien met allerlei

vondsten daar terwijl we daar de vorige dag geweest zijn

een van de vele mooie dingen uit het museum

Er is ook een afdeling documenten, heel goed opgezet. Er zijn heel veel talen. Het oude Oeigoers is ook te zien

Woensdag 2 september

10. De oude stad Yarkhoto/Jiaohe

Even voor we verder gaan, er is iets heel bijzonders aan de hand. Als we de taxi die ons naar de stad brengt uitstappen regent het. Niet een zware bui, maar net wat meer dan motregen. We kopen een paraplu. En gaan de ruïne stad bekijken. Waarom zo bijzonder een beetje regen? Of een bewolkte dag zoals gisteren. Welnu Turpan is ons als de heetste en droogste stad afgeschilderd, de metrologische cijfers bevestigen dat ook nl: 16 mm regen per jaar, (NL 760 mm per Jaar), temperaturen die oplopen tot + 40 graden C, oppervlakte temperaturen van 80 graden C. Je kun dus een eitje bakken op een hete steen, en tot slot door deze hoge temperaturen een verdamping vanuit de oase van 3000 mm water per jaar; dit tegenover de 16 mm per jaar neerslag en we begrijpen dat dit een stad is die midden in de woestijn ligt.

Jiaohe ligt 10 km ten westen van de stad. Ook in de 14^e eeuw verwoest, Maar van deze stad, die ongeveer de helft zo groot is als Gaocheng, staat veel meer overeind. Hij is gebouwd ten tijde van de Han dynastie (206 v.Chr. – 220 n. Chr.), maar hij is eerder hoofdstad, en later valt hij onder de jurisdictie van het rijk van Gaocheng. Hij is de hoofdstad van de staat Zuid Cheshi, een van de 36 koninkrijken van de westelijke regio in de Han Dynastie. Het is een schuilplaats voor boeren en vluchtelingen en hun ruiters. Tussen midden 8^e en midden 9^e eeuw wordt de stad bezet door Tibetanen. Jioahe beleeft zijn hoogtepunt tijdens de Oeigoeren in de 9^e eeuw.

Na de verwoesting door de Mongolen geleidelijk aan weer opgebouwd onder de Yuan dynastie (1279 – 1368).

We zien onder de overblijfselen een uitkijktoren, poorten, Boeddhistische tempels en monnikencomplexen. De stad ligt prachtig op een “eiland” hoog boven de rivier die hier in tweeën heeft gesplitst, met diepe gorges. Beneden zie je mooi groen, verder zijn er kale bergen rond de stad. We wandelen de hele stad rond en bekijken de overblijfselen en bewonderen weer wat een geweldige stad dit geweest moet zijn.

Overzicht van de stad Jiaohe op een maquette

De volgende foto’s geven de ruïnes weer:

11. Karez

Het Karez-systeem is een kunstig irrigatiesysteem, dat stamt uit Perzië. Het werkt met ondergrondse tunnels die de zwaartekracht benutten om water vanuit de bergen naar de oase Turpan te brengen. In totaal telt de regio 1600 km tunnels. Aan de voet van de bergen spoort men bronnen en plaatsen waar het water verticaal naar beneden stroomt op. Overal maakt men putten, eerst om het systeem aan te leggen, dan om de tunnels te onderhouden: het uitscheppen van modder die meekomt met het water. Men gebruikt stokken die men precies horizontaal hangt om de kanalen recht te maken.

De tunnels bestaan al 2000 jaar, andere bronnen spreken van 4000 jaar. Sommige tunnels zijn nog in gebruik, andere zijn door slecht onderhoud verdwenen. De maquette geeft goed weer hoe het systeem eruit ziet. Ook hier wordt benadrukt dat het belangrijk is ondergrondse tunnels te hebben zodat het water niet verdampt tijdens het transport van de bergen naar de stad. Verder is het nu meer een pretpark geworden.

Het Karez systeem in een maquette

met een stok zorgen dat je horizontaal graaft

Alle bezienswaardigheden zijn mooi en erg de moeite waard. Het leuke is dat het overal veel rustiger is. Waar we komen zijn leuke dorpjes en mooie natuur, vooral de geweldige bergen. Dus toch een relaxte sfeer deze dagen, al is de stad zelf hetzelfde grid van grote wegen. Overal is druiventeelt, zodra je de stad uit bent. We komen met kilo’s druiven die we cadeau krijgen terug in het hotel en tegen onze hygiënische regels in, smullen we ervan.

Het is net oogsttijd (geweest) en er staat aangekondigd dat deze 2 weken druivenfeesten zijn. Mede doordat we er niet in het weekend zijn, merken we er niets van behalve de vlaggen die in de hoofdstraat wapperen.

Tegen de avond lopen we nog door de grote straten van Turpan. Daar is het leuk lopen, maar verder geen bijzonders. Wel bijzonder is onze straat met zijn arcades met druiven ranken. Het is een voetgangersgebied waar we heerlijk kunnen zitten, naar spelende kinderen kijken en Oeigoers eten.

We lunchen een keer bij een bakkertje dat heerlijke broden bakt.