zondag 1 november 2015

36 Turkmenistan algemeen

Onderstaand kaartje staat onder Foto’s Blog Song Ku
kaartje Zijderoute A+B uit The Silk Roads (2).jpg (ook onder Song Kul)




Op dit kaartje zie je hoe na Kirgizië en Oezbekistan zijderoute naar Turmenistan gaat. Van Buchara (Oezbekistan) gaan we naar Mary in Turkmenistan.. Wij bezoeken de centrale zijderouteplaats Mary in Turkmenistan en dan gaan we door naar Mashad in Iran, waar we via Teheran naar Tabriz gaan en daar onze zijderoute beëindigen.





Enkele Data over Turkmenistan (ook enkele landen eromheen, zie voor meer landen Hfst 01 Inleiding onderaan

Data mid 2014 van  Kirgezië, Uzbekistan, Turkmenistan en Iran reis 2015
bevolking dichtheid BNP in $ gem. IMR aant.kd. bevolk.
in mln pop./km /Hoofd leeft. /1000  /vr  in 2050
            tov 2014
Kirgyzstan 5,8 27 2.257 70 27 3,2 1,6
               
Uzbekistan 30,7 69 3.090 68 44 2,4 1,2
               
Turkmenistan 5,3 11 7.832 69 47 2,4 1,2
               
Iran 77,4 47 11.467 74 16 1,8 1,3

Net als Oezbekistan is Turkmenistan het hart van de zijderoute. Hier  vond men al 4 eeuwen v.Chr. nederzettingen, aardewerk, hier werd het paard gedomesticeerd. Allemaal tekenen van de heel vroege beschaving. En van de zijderoute gaat de hoofdroute door Turkmenistan: Ashgabat en Mary/Merv. Mary/Merv is van oudsher een van de grote knooppunten.  Het is een deel van het vroegere Sogdiana en Margiana.
In het algemene hoofdstuk over Oezbekistan (H29) staat veel dat ook op Turkmenistan staat.

Turkmenistan is het meest zuidelijke voormalig Sovjet-Unie land. Het is 488.000 vierkante meter en heeft 6 miljoen inwoners.
Het land bestaat voor 80% uit woestijn, de Kara-kom woestijn.  In het Zuiden wordt het begrensd door het hoge Kopet-Dag gebergte, in het Oosten ligt het Kugitan gebergte met de hoogste berg van Turkmenistan, de Airybaba van 3139m. In het Noorden ligt het Akchanaya dal, 81 m onder de zeespiegel.  Turkmenistan heeft een landklimaat: hete zomers (26-34 ˚C), winters tussen + en - 4˚C (kan echter tot -20˚ zakken). De grens met Oezbekistan wordt voor een groot deel gevormd door de bekende Amu Darja = Oxusrivier, die in het Pamir gebergte ontspringt.
Het is al duizenden jaren een land van grote veroveraars: Darius I, Alexander de Grote, Dzjengis Khan, Timoer Lenk.

Turkmenistan  is in 1991 onafhankelijk geworden, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Het is ook het meest dictatoriale land waar we komen. De eerste president was Nijasow (1991 – 2006), die de vader van de Turkmenen wordt genoemd (Turkmenbashi de Grote). Hij heeft water, gas en benzine goedkoop, bijna gratis gemaakt. Door een grondwetswijziging werd hij president voor zijn leven. De huidige president is Gurbanguly Berdimuhamedow. Een kinderarts van beroep, hij geeft veel prioriteit aan school en sport. De kinderen gaan via “kindergarten” naar lagere school door naar midden onderwijs allemaal in dezelfde gebouwen gedurende 11 jaar tot ze zeventien zijn. Deze elf jaar is het onderwijs graties. Dit is allemaal mogelijk door de grote gasbel die in de buurt van Mary is gevonden.
Er is niet veel toerisme. Men wil graag dat je de hoofdstad Ashgabat bezoekt, hét uithangbord van Turkmenistan, vol met monumentale gebouwen.

Het presidentieel paleis in Ashgabat



  klederdracht

Samen met Oezbekistan is het land een van de grote katoenleveranciers ter wereld. De SU heeft veel geïrrigeerd (sinds een leninistisch decreet van 1923), dit ten koste van het Aralmeer, dat nu voor de helft een zoutwoestijn is geworden: het heeft 2/3 van z’n oppervlak en ¾ van z’n volume verloren.  Het land heeft ook veel aardgas en olie. Terwijl 30% van de bevolking onder de armoedegrens leeft.

Het grootste deel van de bevolking leeft van akkerbouw en veeteelt. Er zijn veel nomaden.

De belangrijkste godsdienst is de islam (soennitisch); men heeft scheiding van kerk en staat. Vrouwen hebben van oudsher een grotere vrijheid dan in de meeste islamitische landen.
De Turkmeense taal behoort tot de Turkse taalgroepen. Voor de onafhankelijkheid was Russisch de  ambtelijke taal., nu wordt het Russisch steeds minder gebruikt en niet meer op school onderwezen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten